Fotoclub Visueel - Oude technieken

Schrijf in voor onze nieuwsbrief !!!

Hoofdmenu

Aanmelden

Infrarood-fotografie

Straks zullen de bomen weer gaan botten en hun jonge groene blaadjes ontrollen . Met een beetje geluk wordt het dan op een mooie zonnige lentedag weer tijd om te experimenteren met infrarood-film.

Wat de infrarood-film zo bijzonder maakt is dat de emulsie ook gevoelig is voor infrarood licht, dat in principe onzichtbaar blijft voor het gewone menselijke oog. Het spectrum van wit licht spreidt zich uit van +/- 450 nm (UV / blauw) tot +/- 700 nm (IR / rood). Een infrarood film is gevoelig voor "golven" tot 900 nm. Door gebruik van een donkerrode of Wratten-filter filteren we de andere kleuren weg en blijft het vervreemdende effect van infrarood zichtbaar :

groen - chlorofylhoudend - blad wordt als wit weergegeven in ZW/W
de huid wordt ook als bijna wit afgebeeld
blauwe luchten komen zeer zwaar (donker) over
het "heiige" effect bij landschapsfotografie verdwijnt

De meest bekende infraroodfilm is de KODAK High-speed Infrared film .
Ilford en Agfa hebben hun SFX en APX 200S , welke lichte infrarood-kenmerken vertonen bij gebruik van een rood-filter. Minder bekend is de MACO infrarood-film.

Schaepershuis (foto : Frans Geeraerts)

10 IR-GEBODEN

In plaats van langer theoretisch te blijven over de technische kenmerken, geven we hier de "tien geboden" uit de quick and dirty guide van www.photonotes.org.

1. Koop een rolletje IR-film. Door de specifieke kenmerken is deze film niet overal uit vooraad leverbaar en zal u hem op voorhand moeten bestellen in een meer gespecialiseerde fotohandel.
Bewaar de film - in afwachting van een geschikte zonnige dag - in de koelkast.

2. Leg de film steeds in zo donker mogelijke omgeving in je camera.
Wees ook steeds voorzichtig om in het donker je camera niet te beschadigen. Indien je dit niet binnen kan doen bescherm je best je camera met een jas of iets dergelijks.

3. Bij zonnig weer zet je je camera op ISO 200, indien het slechter weer is kan je 400 ISO instellen. Onder zonnige omstandigheden, zullen je foto's er beter uitzien doordat er meer IR-stralen aanwezig zijn om je foto te belichten. Dit zijn richtwaarden, welke normaliter goede resultaten geven; uitproberen voor uw persoonlijke situatie (camera, lichtmeter,ontwikkeling, ed.) blijft echter de boodschap!

4. Schroef een rood- filter op je lens(Wratten red 25, Tamron R2, Hoya 25A, etc.)
Voor beginners is het aan te raden te starten met een gewone roodfilter vb. Cokin. Hoe sterker de filter, hoe sterker het IR-effect zal zijn, maar hoe moeilijker het ook zal zijn om scherp te stellen en uw beeld te kadreren.

5. Indien je een gewone roodfilter gebruikt, kan je de gewone scherpstelling van de camera volgen, omdat er nog steeds heel wat "gewoon" licht door de lens valt.

6. Bij gebruik van een wratten-filter (ook bij makro-opname en opname met een grote lensopening) is het wel nodig de scherpstelling te compenseren (scherpstelpunt ligt iets verder) omdat het infrarode licht anders wordt afgebogen door uw lens. Bij oudere, niet-autofocus lenzen wordt dit vaak aangeduidt door een rode markering.

7. Mogelijk is de opname OK, indien je bij de belichting gewoon de lichtmeting van de camera volgt. Toch is dit niet altijd een garantie en zijn opnames met 1 stop over- en onderbelichting vaak noodzakelijk. Mogelijk kan je hiervoor de bracketing-functie - indien je camera hierover beschikt - gebruiken .

8. Neem de volgeschoten film steeds in volledige duisternis uit je camera!

9. Ontwikkel de film zo snel mogelijk na de belichting. Indien dit niet kan en je bijvoorbeeld de film moet transporteren, verdient het aanbeveling hem te bewaren in een koelbox of ijskast!

10. Mogelijk kan je de film laten ontwikkelen en afdrukken bij uw gebruikelijke ontwikkelcentrale, informeer vooraf of zij ervaring hebben met zulke films.Toch is dit nog geen garantie op een kwalitatieve afwerking. Het loont zeker de moeite dit zelf te doen, volgens de voorschriften van de film en ontwikkelaar. Werk gestandaardiseerd, zodat je bij tegenvallende resultaten, bij een volgende film je werkwijze kan aanpassen. Afhankelijk van de resultaten van je ontwikkeling is het vaak toch aan te raden een zachte gradatie papier te gebruiken zodat het gamma van subtiele grijstonen ook op je afdruk weergegeven wordt.

Veel succes en doorzettingsvermogen !!!

PS: Met dank aan Frans Geeraerts voor de foto, Sofie van Paesschen en Dirk Vermeulen voor info en links!